وزن هر شاخه میلگرد چند کیلو است؟

دانستن وزن هر شاخه میلگرد، یکی از پایه‌ای‌ترین اطلاعات در خرید و مصرف میلگرد است؛ چه برای محاسبه هزینه نهایی پروژه، چه برای برآورد بار مرده سازه و حتی کنترل فاکتور فروش. در بازار ایران، میلگرد معمولا به‌صورت شاخه‌های ۱۲ متری عرضه می‌شود و وزن هر شاخه مستقیما به قطر (سایز) آن وابسته است.

در ادامه، به‌صورت دقیق و کاربردی بررسی می‌کنیم که هر شاخه میلگرد چند کیلوگرم وزن دارد، این وزن چگونه محاسبه می‌شود و چرا گاهی وزن میلگردها با هم تفاوت دارند.

وزن میلگرد چگونه تعیین می‌شود؟

وزن میلگرد بر اساس یک رابطه فیزیکی مشخص محاسبه می‌شود که به چگالی فولاد و سطح مقطع میلگرد وابسته است. از آنجایی که چگالی فولاد تقریبا عدد ثابتی دارد، عامل تعیین‌کننده اصلی، قطر اسمی میلگرد است.

در عمل، وزن میلگردها یا از طریق فرمول محاسباتی به دست می‌آید یا با مراجعه به جدول وزن استاندارد میلگرد مشخص می‌شود؛ روشی که در بازار و پروژه‌های اجرایی رایج‌تر است.

فرمول محاسبه وزن هر شاخه میلگرد

قبل از استفاده از جدول، بد نیست با منطق محاسبه وزن آشنا باشید. وزن میلگرد از فرمول زیر به دست می‌آید:

وزن هر متر میلگرد (کیلوگرم) = (قطر میلگرد² × 0.00617)

اگر طول شاخه ۱۲ متر باشد، وزن هر شاخه برابر است با:

وزن هر شاخه = وزن هر متر × ۱۲

این فرمول مبنای تمام جدول‌های وزنی معتبر بازار آهن است.

جدول وزن هر شاخه میلگرد (۱۲ متری)

در جدول زیر، وزن تقریبی هر شاخه میلگرد بر اساس سایزهای پرمصرف بازار آورده شده است. این اعداد میانگین وزن میلگردهای تولیدی کارخانه‌های معتبر هستند و ممکن است بسته به استاندارد تولید، تلرانس کارخانه و نوع آج، اختلاف جزئی داشته باشند.

سایز میلگرد (میلی‌متر)	وزن هر شاخه ۱۲ متری (کیلوگرم)
8	4.7
10	7.4
12	10.7
14	14.5
16	18.9
18	23.9
20	29.6
22	35.8
25	46.2
28	58.0
32	75.8

این جدول بر اساس جداول وزنی تخصصی آهن‌آلات ایران تنظیم شده و برای برآوردهای فنی و مالی قابل اتکاست. وزن واقعی هر شاخه میلگرد ممکن است حدود ±۵ درصد با مقادیر جدول تفاوت داشته باشد. برای خریدهای تناژی یا پروژه‌های حساس، توصیه می‌شود وزن باسکول کارخانه یا جدول وزنی همان برند تولیدکننده ملاک قرار گیرد.

چرا وزن میلگردهای هم‌سایز یکسان نیست؟

در ظاهر، میلگرد سایز 16 باید همیشه وزن ثابتی داشته باشد؛ اما در عمل، وزن میلگردهای یک سایز ممکن است کمی متفاوت باشد. این اختلاف معمولا به دلایل زیر رخ می‌دهد:

1. تلرانس تولید: استانداردها اجازه اختلاف جزئی در قطر اسمی را می‌دهند.
2. استاندارد ساخت (A2، A3، A4): نوع آج و فرآیند تولید می‌تواند وزن را اندکی تغییر دهد.
3. کارخانه تولیدکننده: هر کارخانه، استراتژی خاص خود را در کنترل وزن دارد (سبک یا سنگین‌زن).

به همین دلیل، در خریدهای عمده یا پروژه‌ای، وزن باسکولی معیار نهایی محاسبه است.

وزن میلگرد چه تأثیری در قیمت دارد؟

وزن میلگرد یکی از عوامل کلیدی در تعیین قیمت نهایی آن در بازار ایران است، زیرا مبنای قیمت‌گذاری میلگرد معمولا «کیلوگرم» است نه «شاخه». به همین دلیل، آگاهی از وزن واقعی هر شاخه نقش مهمی در مدیریت هزینه‌های پروژه دارد. زمانی که وزن میلگرد به‌درستی محاسبه شود، می‌توان تعداد شاخه‌های موردنیاز را دقیق‌تر برآورد کرد و از خطاهای رایج در تبدیل تعداد شاخه به وزن کل جلوگیری نمود. این موضوع به‌ویژه در پروژه‌های ساختمانی با تناژ بالا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، جایی که حتی اختلاف‌های جزئی در وزن، می‌تواند به تفاوت قابل توجهی در مبلغ فاکتور منجر شود.

از سوی دیگر، شناخت وزن استاندارد میلگرد به خریدار کمک می‌کند تا تطابق وزن درج‌شده در فاکتور فروش با وزن واقعی بار تحویلی را بررسی کند و از بروز اختلاف‌های احتمالی جلوگیری شود. این دقت در محاسبه، علاوه بر شفافیت مالی، امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای خرید و کنترل بودجه پروژه را فراهم می‌کند. به‌عنوان مثال، زمانی که بدانید هر شاخه میلگرد سایز ۱۴ به‌طور میانگین حدود ۱۴٫۵ کیلوگرم وزن دارد، می‌توانید بدون محاسبات پیچیده، تعداد شاخه‌های موردنیاز را به وزن کل تبدیل کرده و قیمت میلگرد آجدار یا ساده را با دقت بالاتری تخمین بزنید.

جمع‌بندی

پاسخ به سؤال «هر شاخه میلگرد چند کیلو است؟» به یک عامل اصلی بستگی دارد: سایز میلگرد. با استفاده از جدول وزن استاندارد و شناخت تلرانس‌های تولید، می‌توان با دقت بالا وزن میلگرد موردنیاز هر پروژه را محاسبه کرد. این موضوع هم در خرید اقتصادی و هم در کنترل فنی پروژه نقش کلیدی دارد.