کاربرد لوله گالوانیزه در ساختمان، کشاورزی و صنعت + معایب

کاربرد لوله گالوانیزه از لوله‌کشی آب ساختمان شروع می‌شود و تا اسکلت گلخانه، فنس‌کشی، لوله برق، خطوط هوای فشرده و مبلمان شهری ادامه پیدا می‌کند. راز این تنوع، پوشش روی (Zinc) است که فولاد را سال‌ها در برابر زنگ‌زدگی محافظت می‌کند. اما این لوله برای همه‌جا مناسب نیست؛ دمای بالا و برخی انواع آب عمر آن را کوتاه می‌کنند. در این مقاله می‌خوانید لوله گالوانیزه دقیقاً کجا به کار می‌رود، برای هر کاربرد کدام نوع آن را باید انتخاب کنید و کجا بهتر است سراغ گزینه‌ای دیگر بروید.

لوله گالوانیزه چیست و چرا زنگ نمی‌زند؟ 

لوله گالوانیزه همان لوله فولادی است که سطح آن با لایه‌ای از فلز روی پوشانده شده است. این پوشش به دو شکل از فولاد محافظت می‌کند: اول مثل یک دیواره فولاد را از رطوبت و هوا جدا می‌کند. دوم، اگر پوشش خراش بردارد، روی زودتر از فولاد خورده می‌شود و خودش را فدای آن می‌کند (حفاظت کاتدی). به گفتهٔ انجمن گالوانیزه‌کاران آمریکا (AGA)، فولاد گالوانیزه حدود ۳۰ برابر کندتر از فولاد بدون پوشش خورده می‌شود.

دو روش اصلی گالوانیزه کردن وجود دارد:

• لوله گالوانیزه گرم (عمقی داغ): لوله در حمام روی مذاب غوطه‌ور می‌شود و پوششی ضخیم و بادوام روی سطح داخلی و بیرونی آن می‌نشیند.
• لوله گالوانیزه سرد: پوشش با روش الکتروشیمیایی ایجاد می‌شود؛ نازک‌تر، ظاهر براق‌تر و قیمت پایین‌تری دارد، اما در فضای باز زودتر از بین می‌رود.

انتخاب بین لوله گالوانیزه گرم و سرد یکی از تصمیم‌های مهمی است که پیمانکاران، فروشندگان و مصرف‌کنندگان صنعت ساختمان و تأسیسات با آن روبه‌رو می‌شوند. برای کسب اطلاعات بیشتر در‌این‌باره، پیشنهاد می‌کنیم مقاله لوله گالوانیزه گرم و سرد: تفاوت، روش تشخیص و تولیدکنندگان معتبر را در بلاگ همراه فلز مطالعه کنید. 

کاربرد لوله گالوانیزه در صنایع مختلف 

کاربرد لوله گالوانیزه هر جایی است که فولاد با رطوبت، باران یا خاک سروکار دارد و نمی‌خواهید هر چند سال آن را رنگ کنید. مهم‌ترین حوزه‌ها این‌ها هستند:

لوله‌کشی آب و سیستم اطفای حریق 

لوله گالوانیزه در اوایل قرن بیستم جای لوله‌های چدنی و سربی را در لوله‌کشی آب سرد گرفت. امروز بیشتر در خطوط اصلی آب، شبکه‌های آب صنعتی و سیستم‌های آتش‌نشانی و اسپرینکلر استفاده می‌شود؛ جایی که استحکام مکانیکی و مقاومت در برابر آتش اهمیت دارد. برای این کاربردها لوله گالوانیزه گرم با دیوارهٔ متوسط یا سنگین مناسب است.

لوله گالوانیزه برای گلخانه و کشاورزی 

اسکلت گلخانه دائماً در معرض رطوبت بالا و آبیاری است. لوله‌های گلخانه‌ای معمولاً از نوع درزدار و گالوانیزه گرم هستند و برای ساخت قوس‌ها، ستون‌ها و خطوط آبیاری به کار می‌روند.

فنس‌کشی، داربست و سازه‌های سبک 

تیرک‌های فنس، نرده، داربست، سایبان پارکینگ و انبارهای سبک با لوله گالوانیزه ساخته می‌شوند. این سازه‌ها در فضای باز هستند، پس نوع گرم انتخاب بهتری است؛ برای داربست به دیوارهٔ ضخیم‌تر نیاز دارید.

لوله گالوانیزه برق 

لوله برق گالوانیزه (کاندوئیت یا PG) از کابل‌های برق در برابر ضربه، رطوبت و آتش محافظت می‌کند. در کارخانه‌ها، پارکینگ‌ها و مسیرهای روکار ساختمان رایج است.

هوای فشرده، بخار و دودکش 

استاندارد ASTM A53 لوله گالوانیزه را برای مصارف مکانیکی و تحت فشار و خطوط معمول بخار، آب، گاز و هوا مناسب می‌داند. در ساختمان هم از آن برای دودکش آبگرمکن و کانال‌های تهویه استفاده می‌شود. برای لوله‌کشی گاز ساختمان در ایران، پیش از خرید الزامات مبحث ۱۷ مقررات ملی ساختمان را بررسی کنید.

مبلمان شهری و تجهیزات فضای باز 

نیمکت، تیر چراغ، پایهٔ تابلو، وسایل بازی پارک و نردهٔ پل‌ها از دیگر کاربردهای رایج است. در این حوزه کاربرد لوله گالوانیزه هزینهٔ نگهداری شهری را به شکل محسوسی پایین می‌آورد. 

مزایا و معایب لوله گالوانیزه 

مزیت اصلی این لوله دوام بالا با هزینهٔ نگهداری کم است؛ اما پیش از انتخاب باید محدودیت‌هایش را هم بشناسید.

مزایا:

• مقاومت بالا در برابر زنگ‌زدگی، حتی وقتی پوشش خراش بردارد
• نیاز نداشتن به رنگ‌آمیزی دوره‌ای
• استحکام مکانیکی فولاد در کنار مقاومت در برابر ضربه و آتش
• دسترسی آسان در سایزها و ضخامت‌های مختلف، درزدار و بدون درز

انواع لوله گالوانیزه از نظر روش تولید، وزن، ضخامت و کاربرد تفاوت‌های زیادی با هم دارند. برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله انواع لوله گالوانیزه: راهنمای کامل انتخاب، کاربرد و قیمت را در بلاگ همراه فلز بخوانید. 

معایب:

• دمای بالا: حداکثر دمای توصیه‌شده حدود ۲۰۰ درجهٔ سانتیگراد است؛ بالاتر از آن پوشش روی ورمی‌آید.
• رسوب داخلی: در لوله‌کشی آب، به مرور زمان رسوب معدنی داخل لوله جمع می‌شود و فشار آب را پایین می‌آورد.
• نوع آب: آب نرم، آب خالص و آب با کلرید بالای ۵۰ میلی‌گرم در لیتر پوشش را سریع‌تر می‌خورند.
• جوشکاری: دود روی سمی است؛ بدون تهویه و ماسک مناسب جوشکاری نکنید.

طول عمر لوله گالوانیزه چقدر است؟ 

طول عمر لوله گالوانیزه به ضخامت پوشش و محیط بستگی دارد؛ هرچه پوشش ضخیم‌تر باشد، عمر هم به‌صورت خطی بیشتر می‌شود. عددهای زیر از داده‌های انجمن گالوانیزه‌کاران آمریکا و منابع مرجع هستند:

در خاک، خاک ماسه‌ای و خشک بهتر از خاک رسی و نمناک است و کلرید بالا، عمر پوشش را کم می‌کند.

جمع‌بندی 

کاربرد لوله گالوانیزه جایی بیشترین ارزش را دارد که فولاد باید سال‌ها در برابر رطوبت بدون نگهداری دوام بیاورد؛ از گلخانه و فنس تا اطفای حریق و لوله برق. برای فضای باز نوع گرم را انتخاب کنید و در دمای بالا یا آب نرم سراغ گزینهٔ دیگری بروید.

برای استعلام قیمت روز و مشاورهٔ انتخاب سایز و ضخامت مناسب، با کارشناسان همراه فلز تماس بگیرید.